Η συμβολή του αθλητισμού στην ανάπτυξη του ατόμου αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους λόγους για τους οποίους ο αθλητισμός καλείται να είναι «ωφέλιμος». Κατά την πρώτη παιδική ηλικία, μετά τα 3-4 πρώτα χρόνια της ζωής του παιδιού, ο κόσμος του αρχίζει και διευρύνεται απότομα, γνωρίζει νέα πρόσωπα από το σχολείο, το περιβάλλον του αθλητισμού και το ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο. Σταδιακά αρχίζει να ανακαλύπτει και να κρίνει την προσωπική του ικανότητα μέσα στη σχολική τάξη, στην αθλητική ομάδα στην οποία προπονείται, στις σχέσεις με τους φίλους του, στην αλληλεπίδραση με την οικογένεια.

Ο Patrick Makau, ο κάτοχος του παγκοσμίου ρεκόρ στο Μαραθώνιο, αμέσως μετά την επιτυχία του τον Σεπτέμβριο του 2011 στο Βερολίνο, δήλωσε: «Το πρωί που ξύπνησα (πριν τον αγώνα) δεν ήμουν σε καλή κατάσταση». Για τους αθλητές, η ιδανική κατάσταση, η τέλεια προετοιμασία είναι το ζητούμενο για την καλύτερη δυνατή απόδοση στον αγώνα.  Ειδικότερα την ημέρα του αγώνα και πριν την έναρξή του, η αίσθηση της καλής σωματικής κατάστασης «απαιτείται» από τους αθλητές για να νιώσουν σίγουροι και δυνατοί για την απόδοσή τους.

Η άποψη του Makau για την κατάστασή του το πρωινό του αγώνα και η μετέπειτα κατάρριψη του παγκοσμίου ρεκόρ από τον ίδιο, δείχνει ότι πολλές φορές, τα μηνύματα που «στέλνει» το σώμα ίσως δεν εκλαμβάνονται με τον πιο ωφέλιμο τρόπο από τον αθλητή ή γίνονται αντιληπτά ως αρνητικά.

Ο  στόχος είναι για τον κάθε αθλητή ένα από τα πιο βασικά στοιχεία παρακίνησης, ενεργοποίησης, συγκέντρωσης και ικανοποίησης στο περιβάλλον του αθλητισμού.

Ο σημαντικότερος παίκτης του μπάσκετ, ο Michael Jordan, είχε υποστηρίξει για την αξία των στόχων ότι «σε κάθε αγώνα έβαζα ένα στόχο, είτε να σημειώσω συγκεκριμένο αριθμό πόντων είτε να περιορίσω στην άμυνα τον προσωπικό μου αντίπαλο, πάντα είχα στόχους για την απόδοσή μου».

Ταλέντο! Μία λέξη που σημαίνει τόσα πολλά αλλά κανείς δεν μπορεί ίσως να προσδιορίσει με ένα απόλυτο και λιτό ορισμό. Η στήλη Mental Tennis σήμερα ασχολείται με αυτό το θέμα. Σίγουρα όλοι έχουμε βρει στο γιό μας ή στην κόρη μας κάποιο ταλέντο. Δε υπάρχει γονιός που να μην το νοιώθει. Αλλά και δεν υπάρχει ίσως αθλητής που να μην το πιστεύει κάπου μέσα του αυτό. Ας μιλήσουμε όμως τι κάνει έναν αθλητή, μεγάλο αθλητή.

«Είναι ξεκάθαρο πως χρειάζονται κάποια φυσικά προσόντα, φυσικό ταλέντο. Ωστόσο, δεν αρκεί μόνο το τι μπορούν να κάνουν οι μυς σου, αλλά και το τι βρίσκεται μέσα στο κεφάλι σου και η ψυχολογική κατάσταση. Υπάρχουν εξαιρετικοί αθλητές που μπορούν να νικήσουν τον οποιοδήποτε στη μέρα τους, αλλά όταν υπάρχει πίεση, δεν μπορούν να ανεβάσουν την απόδοση τους σε άλλο επίπεδο. Οπότε είναι ένα συνδυασμός φυσικού ταλέντου αλλά και ψυχολογικής κατάστασης.

Η κινέζικη παροιμία για την εξίσωση μιας εικόνας με χίλιες λέξεις, στην προσπάθειά μας να εκφράσουμε τη σκέψη μας, μπορεί να μεταφερθεί και να αποτυπωθεί ως εξής, όταν πρόκειται για ένα βιβλίο: «Ο τίτλος ενός βιβλίου ισούται με χίλιες λέξεις» και ίσως ακόμη περισσότερες σελίδες.

Ειδικά όταν πρόκειται για βιβλία που αφορούν σε παιδιά-αθλητές και στη σχέση τους με τους γονείς τους. «Θα συνεχίσεις να με αγαπάς ακόμη και αν δεν κερδίσω;», τιτλοφορείται ένα ξενόγλωσσο βιβλίο, το οποίο αποτυπώνει την ανησυχία των μικρών (και όχι μόνο) σε ηλικία αθλητών για τη στάση των γονέων τους απέναντί τους.

Πώς συνδέεται ψυχολογικά το καλό αποτέλεσμα στον αγώνα με την περίοδο της προετοιμασίας;  Ένα πολύ κρίσιμο ερώτημα που βασανίζει προπονητές, γονείς και αθλητές. Αλλά και όποιον παίζει ένα αγώνα σε οποιοδήποτε επίπεδο. Μέσα από το Mental Tennis  θα προσπαθήσουμε να δώσουμε κάποιες απαντήσεις αλλά και συμβουλές για την καλύτερη προετοιμασία πριν από οποιαδήποτε αθλητική αναμέτρηση.

Τις ημέρες των αγώνων έρχεται στο μυαλό του αθλητή, σαν ζωντανή εικόνα, όλη η προετοιμασία της χρονιάς. «Έχω δουλέψει ό,τι θα ήθελα;» «Είμαι αρκετά έτοιμος/η για τους αγώνες;» «Μήπως δεν έχω κάνει αρκετά;», είναι κάποιες από τις «αυτόματες» ερωτήσεις όσο πλησιάζει ο αγώνας, οι οποίες «βασανίζουν» τους αθλητές.

Εγκαινιάζουμε σήμερα μια νέα πολύ μεγάλη ενότητα στα ειδικά μας θέματα που τόσο έχετε αγαπήσει και υποστηρίξει. Mental Tennis! Μία περιοχή που επηρρεάζει τον τρόπο που παίζουμε και αντιμετωπίζουμε τις καταστάσεις πριν, στη διάρκεια και μετά το τέλος ενός αγώνα.

Τη στήλη αυτή υπογράφει ο Γιάννης Ζαρώτης, Ψυχολόγος-Αθλητικός Ψυχολόγος με Μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών στο πρόγραμμα «Φυσική Αγωγή και Αθλητισμός» του Τ.Ε.Φ.Α.Α. Αθηνών με ειδικότητα «Αθλητική Ψυχολογία» και υποψήφιος Διδάκτωρ του Προγράμματος Ψυχολογίας του ΦΠΨ Αθηνών.