HOT TAGS:Καλοσύνη, αλήθεια και προσδοκίες στο τένις
Γράφει ο Δημήτρης Καναβαράκης
Ενόψει των Πανελληνίων Πρωταθλημάτων που είναι σε εξέλιξη, σκέφτηκα ότι είναι μια καλή στιγμή να μιλήσουμε για κάτι που συχνά επηρεάζει την πορεία ενός αθλητή περισσότερο απ’ όσο νομίζουμε.
Όχι για ένα χτύπημα.
Όχι για μια τακτική επιλογή.
Όχι για τη φυσική κατάσταση.
Αλλά για το περιβάλλον γύρω από τον αθλητή.
Τον προπονητή.
Τον γονιό.
Τις προσδοκίες.
Την αλήθεια που πρέπει να ειπωθεί.
Και την καλοσύνη που, αν δεν έχει καθαρότητα, μπορεί άθελά της να γίνει εμπόδιο.
Στο τένις, ειδικά σε περιόδους αγώνων, όλα μεγεθύνονται. Η πίεση, η αγωνία, η ανάγκη για αποτέλεσμα, η προσδοκία της οικογένειας, η ευθύνη του προπονητή και η εσωτερική ετοιμότητα του παιδιού.
Εκεί φαίνεται αν ένα περιβάλλον βοηθά πραγματικά τον αθλητή ή απλώς προσπαθεί να τους κρατήσει όλους ήρεμους.
Γιατί πολλές φορές το πρόβλημα δεν είναι ότι κάποιος δεν νοιάζεται.
Το πρόβλημα είναι ότι νοιάζεται τόσο πολύ, που αποφεύγει να πει την αλήθεια στην ώρα της.
Η καλή σχέση δεν είναι ο τελικός στόχος
Ο προπονητής πρέπει να είναι ευγενικός. Πρέπει να δημιουργεί ασφάλεια και εμπιστοσύνη. Ο αθλητής πρέπει να νιώθει ότι μπορεί να κάνει λάθος χωρίς να ακυρώνεται.
Χωρίς αυτή τη βάση, δεν υπάρχει πραγματική προπονητική σχέση.
Όμως η σχέση δεν είναι αυτοσκοπός. Είναι εργαλείο εξέλιξης.
Όταν ο προπονητής αποφεύγει να πει αυτό που βλέπει, για να μη χαλάσει η ατμόσφαιρα, τότε η ευγένεια παύει να υπηρετεί τον αθλητή. Αρχίζει να προστατεύει τον ίδιο τον προπονητή.
Εκεί κρύβεται η παγίδα.
Η προπόνηση μπορεί να φαίνεται θετική. Η επικοινωνία μπορεί να είναι καλή. Ο αθλητής μπορεί να φεύγει ευχαριστημένος. Αλλά αν το ίδιο λάθος μοτίβο επαναλαμβάνεται χωρίς να ονομάζεται, τότε δεν υπάρχει πραγματική πρόοδος. Υπάρχει απλώς μια πιο ευχάριστη διαχείριση της στασιμότητας.
Και αυτό, όσο άβολο κι αν ακούγεται, είναι ευθύνη του προπονητή.
Στο τένις η αλήθεια φαίνεται γρήγορα
Το τένις δεν κρύβει πολλά.
Το σκορ, η πίεση και το άγχος του αγώνα αποκαλύπτουν την πραγματική εικόνα του αθλητή πολύ γρήγορα.
Ένας παίκτης μπορεί να δείχνει καλός στην προπόνηση, αλλά στο 30-30 να εγκαταλείπει το πλάνο του.
Εκεί ο προπονητής έχει δύο επιλογές.
Η εύκολη είναι να πει:
«Καλή προσπάθεια, πάμε παρακάτω.»
Η χρήσιμη είναι να πει:
«Στο 30-30 δεν έχασες επειδή δεν μπορείς να παίξεις. Έχασες επειδή έφυγες από την επιλογή σου.»
Αυτή η κουβέντα δεν είναι πάντα ευχάριστη. Είναι όμως προπονητικά απαραίτητη.
Γιατί αν δεν ονομάσεις το μοτίβο, δεν μπορείς να το αλλάξεις.
Ο ρόλος μας δεν είναι να κάνουμε τον αθλητή να νιώθει πάντα καλά. Είναι να τον βοηθάμε να βλέπει καθαρά τι συμβαίνει, ώστε να μπορεί να δουλέψει πάνω σε αυτό.
Η αλήθεια χρειάζεται τρόπο
Η δύσκολη αλήθεια δεν πρέπει να είναι επίθεση.
Το να πεις κάτι σκληρό χωρίς πλαίσιο, χωρίς στοιχεία και χωρίς πλάνο δεν είναι ειλικρίνεια. Είναι κακή διαχείριση.
Άλλο να πεις:
«Δεν έχεις χαρακτήρα.»
Και άλλο να πεις:
«Όταν το σκορ πιέζει, φεύγεις από την επιλογή σου. Αυτό θα το δουλέψουμε με συγκεκριμένες συνθήκες σκορ.»
Η πρώτη φράση βάζει ταμπέλα.
Η δεύτερη ανοίγει δρόμο δουλειάς.
Η αλήθεια πρέπει να συνδέεται με συμπεριφορά, όχι με προσωπική κρίση. Να δίνει κατεύθυνση, όχι απλώς να πληγώνει.
Ο στόχος δεν είναι να αποδείξει ο προπονητής ότι έχει δίκιο. Ο στόχος είναι να δημιουργήσει συνθήκες αλλαγής.
Η ίδια καθαρότητα χρειάζεται και με τους γονείς
Αυτή η συζήτηση δεν αφορά μόνο τον αθλητή. Αφορά και τους γονείς.
Ο γονιός βλέπει το παιδί μέσα από την αγάπη, την αγωνία, την προσπάθεια που κάνει και τις προσδοκίες του. Αυτό είναι ανθρώπινο και απόλυτα κατανοητό.
Όμως μερικές φορές η εικόνα του γονιού βρίσκεται πιο μπροστά από την πραγματική ετοιμότητα του παιδιού.
Μπορεί, για παράδειγμα, να πιστεύει ότι το παιδί είναι έτοιμο για μεγαλύτερα τουρνουά, ενώ στην καθημερινή προπόνηση δεν έχει ακόμη σταθερή συμπεριφορά κάτω από πίεση.
Εκεί ο προπονητής πρέπει να είναι ευγενικός, αλλά καθαρός.
Όχι κυνικός.
Όχι απότομος.
Όχι ακυρωτικός.
Καθαρός.
Ο προπονητής δεν είναι εκεί για να γκρεμίσει το όνειρο. Είναι εκεί για να το ευθυγραμμίσει με την πραγματικότητα.
Να μπορεί να πει:
«Ο στόχος μπορεί να υπάρχει, αλλά αυτή τη στιγμή πρέπει πρώτα να χτίσουμε μεγαλύτερη σταθερότητα της συμπεριφοράς στην προπόνηση για να λειτουργήσει στον αγώνα.»
Αν αυτή η κουβέντα δεν γίνει εγκαίρως, δημιουργείται πίεση στο παιδί, σύγχυση στον γονιό και αμηχανία στον προπονητή.
Και τότε το περιβάλλον δεν οδηγεί την εξέλιξη. Απλώς προσπαθεί να κρατήσει ισορροπίες.
Η στήριξη είναι πολύτιμη, αλλά δεν αρκεί από μόνη της
Στο τένις η οικογένεια συχνά στηρίζει πολύ. Προπονήσεις, ταξίδια, τουρνουά, εξοπλισμός, γυμναστής για φυσική κατάσταση, φύσιο για αποκατάσταση, sparring partner κ.α..
Όλα αυτά απαιτούν χρόνο, ενέργεια και χρήματα.
Και πολλές φορές οι γονείς κάνουν πραγματικές θυσίες για να δώσουν στο παιδί τους καλύτερες συνθήκες.
Αυτό πρέπει να το σεβόμαστε.
Η στήριξη μπορεί να ανοίξει πόρτες. Μπορεί να δημιουργήσει ευκαιρίες. Μπορεί να δώσει πρόσβαση σε καλύτερο περιβάλλον.
Αλλά δεν μπορεί από μόνη της να εγγυηθεί την εξέλιξη.
Γιατί η πρόοδος δεν εξαρτάται μόνο από το πόσες ευκαιρίες προσφέρονται σε ένα παιδί. Εξαρτάται και από το αν το παιδί είναι έτοιμο να τις αξιοποιήσει.
Αν ένας αθλητής παίζει συνεχώς περισσότερα τουρνουά χωρίς να έχει ακόμη την αγωνιστική ωριμότητα να διαχειριστεί τις ήττες, η εμπειρία μπορεί να φέρει περισσότερη πίεση παρά εξέλιξη.
Η σωστή σειρά δεν είναι: πρώτα επένδυση, μετά πίεση, μετά προσδοκία.
Η σωστή σειρά είναι: αξιολόγηση, πλάνο, σταδιακή ανάπτυξη, σωστή στήριξη.
Έτσι η οικογένεια δεν ξοδεύει απλώς. Επενδύει με νόημα.
Το τένις δεν περιμένει για πάντα
Υπάρχει και μια ακόμη αλήθεια.
Το τένις δεν συγχωρεί εύκολα την καθυστερημένη ωρίμανση. Δεν συγχωρεί εύκολα ούτε την καθυστερημένη ανεξαρτησία του αθλητή από τους γονείς του.
Όχι γιατί κάθε παιδί πρέπει να μεγαλώσει απότομα.
Όχι γιατί ο γονιός πρέπει να εξαφανιστεί από τη διαδικασία.
Αλλά γιατί όσο ανεβαίνει το επίπεδο, ο αθλητής πρέπει σταδιακά να μπορεί να στέκεται μόνος του μέσα στον αγώνα.
Να προετοιμάζεται. Να σκέφτεται. Να διαχειρίζεται. Να αναλαμβάνει.
Ένα απλό παράδειγμα: αν ο αθλητής δεν μπορεί να διαχειριστεί μόνος του μια ήττα χωρίς να περιμένει πάντα από τον γονιό ή τον προπονητή να του εξηγήσει τι έγινε, τότε η αγωνιστική του ωρίμανση καθυστερεί.
Στο τένις ο αθλητής είναι μόνος του όταν αρχίσει ο πόντος.
Ο γονιός δεν μπορεί να παίξει το 30-30.
Ο προπονητής δεν μπορεί να πάρει την απόφαση στο δεύτερο σερβίς.
Η στήριξη είναι απαραίτητη. Η εξάρτηση όμως δεν βοηθά.
Ο στόχος δεν είναι να αφήσουμε το παιδί μόνο του. Ο στόχος είναι να το εκπαιδεύσουμε σταδιακά να στέκεται καλύτερα μόνο του.
Αν η αυτονομία αργήσει πολύ να χτιστεί, κάποια στιγμή το επίπεδο προσπερνά τον αθλητή.
Όχι επειδή δεν είχε ταλέντο.
Όχι επειδή δεν είχε στήριξη.
Αλλά επειδή δεν έμαθε εγκαίρως να αναλαμβάνει το δικό του κομμάτι ευθύνης.
Η καλοσύνη που υπηρετεί την εξέλιξη
Ο προπονητής πρέπει να είναι αρκετά ευγενικός ώστε να τον εμπιστεύονται και αρκετά αληθινός ώστε να μην τους κοροϊδεύει.
Η καλοσύνη δεν σημαίνει να αποφεύγεις τη δύσκολη αλήθεια. Σημαίνει να τη λες με τρόπο που μπορεί να αξιοποιηθεί.
Η αλήθεια δεν σημαίνει να πληγώνεις. Σημαίνει να μη χτίζεις πάνω σε ψευδαίσθηση.
Αν ένα παιδί δεν είναι έτοιμο, πρέπει να το πούμε.
Αν ένας στόχος είναι πρόωρος, πρέπει να το πούμε.
Αν οι προσδοκίες τρέχουν πιο γρήγορα από την πραγματική εξέλιξη, πρέπει να το πούμε.
Αν η ανεξαρτησία του αθλητή καθυστερεί, πρέπει να το πούμε κι αυτό.
Με σεβασμό.
Με στοιχεία.
Με πλάνο.
Γιατί η πραγματική προπονητική δεν είναι να τους κρατάμε όλους ευχαριστημένους.
Είναι να βοηθάμε τον αθλητή, τον γονιό και το περιβάλλον του να βλέπουν καθαρά πού βρίσκονται, τι χρειάζεται να δουλευτεί και ποια είναι η επόμενη σωστή απόφαση.
Εκεί αρχίζει η ουσιαστική εξέλιξη.
| Δημήτριος Κ. Καναβαράκης Προπονητής Τένις Α΄ Επιπέδου – Γενική Γραμματεία Αθλητισμού (Γ.Γ.Α.). Κωδικός Μητρώου: Κ379. Εκπαίδευση:
Προπονητική Διαδρομή:
Εξειδίκευση:
Επιμορφωτική Δράση:
Συνεργασία με αθλητές/τριες: Μερικοί από τους αθλητές-αθλήτριες μου που έχει συνεργαστεί, είτε σαν προπονητής, είτε σαν γυμναστής, είτε και τα δύο ταυτόχρονα: Καλοβελώνης Μάρκος, Ξυλάς Γιάννης, Βογάσαρη Δέσποινα, Σκορίλας Αλέξανδρος, Μίκος Κωνσταντίνος, Σχοινάς Στέφανος, Κυπριώτης Βαγγέλης, Γκλαβάς Χρήστος, Ταράσης Γιώργος, Λυμπέρης Άρης, Χαϊδεμένος Γιώργος, Τσεκούρας Πάνος, Σημαιοφορίδης Χάρης , Καλαιτζάκης Αντώνης, Μαρκαντωνάκης Αντώνης, Αργυροκαστρίτη Μαριάννα, Καρβούνη Βασιλική, Πετρουλά Δανάη, Μαρκεζίνη Ιωάννα, Αρκαδιανού Άννα, Λουκαρέας Δημήτρης, Τριάντης Βαγγέλης, Φούζας Χάρης, Γραμματικάκης Πάνος, Καναβαράκη Ραφαέλα, Γκλαβά Αγγελίνα, Νικολούδης Χρήστος, Λαφαζάνος Άρης, Παναγιώτου Άρης, Τσεκούρα Έλενα, Κουμουτσέα Δήμητρα, Ρεντούμη Μαρία, Παπανίκας Σωτήρης κ.α. Επαγγελματικές Συνδέσεις:
|
 |
