HOT TAGS:Γιατί οι προπονητές δεν αλλάζουν προπόνηση, ακόμα κι όταν έχουν δίκιο τα νέα δεδομένα;
Γιατί οι νέες προπονητικές ιδέες δεν εφαρμόζονται στη χώρα μας από το μεγαλύτερο ποσοστό των προπονητών;
Στο προηγούμενο άρθρο είπαμε το αυτονόητο που πονάει: αν θες να μεταφέρεις την προπόνηση στον αγώνα, δεν χρειάζεσαι μόνο άλλον έναν "τέλειο" τεχνικό διάλογο.
Χρειάζεσαι έξυπνο περιβάλλον μάθησης και προπόνηση που αναγκάζει τον παίκτη να παίρνει αποφάσεις υπό πίεση.
Τώρα πάμε στο επόμενο βήμα, που συνήθως θάβεται κάτω από τα “σεμινάρια” και τις “πιστοποιήσεις”: οι προπονητές δεν αποτυγχάνουν επειδή δεν άκουσαν τις σωστές ιδέες. Αποτυγχάνουν επειδή τα φίλτρα τους δεν αφήνουν τις ιδέες αυτές να μπουν στο γήπεδο.
Οπότε η πραγματική ερώτηση δεν είναι “τι να μάθω” αλλά: τι με εμποδίζει να εφαρμόσω αυτό που ήδη ξέρω ότι έχει εδώ και καιρό αλλάξει!
Τι γίνεται αν το πρόβλημα στη μάθηση ενός προπονητή δεν είναι το περιεχόμενο αλλά ο τρόπος που το επεξεργάζεται πριν το αφήσει να μπει στην προπόνηση;
Το έχουμε δει όλοι.
Δύο προπονητές παρακολουθούν το ίδιο σεμινάριο.
Ακούνε τις ίδιες ιδέες.
Βλέπουν τα ίδια ντέμο.
Και φεύγουν με εντελώς διαφορετική μάθηση.
Δεν είναι πάντα θέμα εισηγητή.
Ούτε θέμα ύλης.
Είναι θέμα φίλτρων.
Το “φίλτρο” είναι πιο δυνατό από το “μάθημα
Δεν μαθαίνεις απλώς αυτό που σου είπαν.
Μαθαίνεις αυτό που ταιριάζει με:
- τους προπονητές που σε διαμόρφωσαν,
- το βιογραφικό σου
- το ranking σου ειδικά αν ήταν υψηλό σε παγκόσμιο επίπεδο ή και σε πανελλήνιο
- την κουλτούρα του συλλόγου ή του club που εργάζεσαι
- τις πεποιθήσεις σου για το τι είναι “σωστό τένις”,
- το περιβάλλον (γονείς, διοίκηση, πίεση αποτελέσματος),
- και φυσικά τον φόβο μήπως κάνεις λάθος και εκτεθείς.
Κάνουμε “επιλογή” ιδεών.
Όχι με συνειδητό τρόπο. Με αυτόματο τρόπο.
Αν κάτι κουμπώνει με αυτό που ήδη κάνουμε, το κρατάμε.
Αν κάτι μας προκαλεί, το απορρίπτουμε.
Αν κάτι “ίσως δουλεύει” ,το τροποποιούμε μέχρι να νιώσουμε ασφαλείς.
Και εδώ μπαίνει το κρίσιμο:
Ο εγκέφαλος περνάει κάθε νέα ιδέα από έλεγχο. Και συνήθως προτιμάει το ασφαλές από το καινούργιο.
Με άλλα λόγια: πολλές φορές δεν κρίνουμε πρώτα “αν είναι σωστό”. Κρίνουμε πρώτα “αν είναι επικίνδυνο για εμένα”.
Τρία σημεία που πονάνε (και γι’ αυτό είναι χρήσιμα)
1) Οι περισσότεροι προπονητές δεν απορρίπτουν νέες ιδέες επειδή είναι κακές.
Τις απορρίπτουν επειδή απειλούν την ιστορία που λένε στον εαυτό τους για την προπονητική. Αν μια ιδέα υπονοεί ότι “τόσα χρόνια το έκανες αλλιώς”, τότε δεν την αξιολογείς ψύχραιμα — αμύνεσαι.
2) Το πλαίσιο υπερισχύει της μάθησης.
Μπορεί να σε πείθει μια ιδέα, αλλά να μην την εφαρμόζεις λόγω προσδοκιών και πιέσεων όπως π.χ.: γονείς που θέλουν “να ιδρώνουν για να φαίνεται δουλειά”, διοίκηση που θέλει “άμεσα αποτελέσματα”, σύλλογος που έχει έτοιμο μοντέλο και μηδενική ανοχή σε πειραματισμό.
Κι εδώ σύμφωνα και με το προηγούμενο άρθρο μου: ακόμα και το καλύτερο “έξυπνο περιβάλλον” (σχεδιασμός άσκησης, περιορισμοί, στόχοι) δεν εφαρμόζεται ποτέ, αν το περιβάλλον των ενηλίκων γύρω του—γονείς, σύλλογος, κουλτούρα, εγωισμός μου—τιμωρεί το ρίσκο και απαιτεί “ασφάλεια”.
3) Το “ό,τι δουλεύει” γίνεται ασπίδα.
Και συχνά “δουλεύει” σημαίνει “κάποτε λειτούργησε για μένα ή για έναν αθλητή μου, σε άλλη ηλικία, άλλο επίπεδο, άλλη πίεση, άλλη πραγματικότητα”.
Παραδείγματα από το γήπεδο (για να μη μείνουμε στη θεωρία)
Παράδειγμα 1: Τεχνική
Ακούς μια προσέγγιση όπου η βελτίωση δεν έρχεται από “άπειρες διορθώσεις”, αλλά από έξυπνο σχεδιασμό της άσκησης: αλλάζεις στόχους, χώρους, ταχύτητες, χρόνους, ώστε ο αθλητής να αναγκαστεί να βρει λύση.
Αν το φίλτρο σου είναι: “ο καλός προπονητής μιλάει συνεχώς και διορθώνει συνεχώς”, τότε αυτό θα σου μοιάζει “χαλαρό” ή “αόριστο”.
Αν το φίλτρο σου είναι: “θέλω η τεχνική να αντέχει σε πίεση και να μεταφέρεται σε αγώνα”, τότε το δοκιμάζεις.
Το ίδιο περιεχόμενο. Άλλη ανάγνωση.
Παράδειγμα 2: Τακτική (λήψη απόφασης)
Κάποιος μιλάει για το πώς ο παίκτης διαβάζει πληροφορίες πριν την επαφή, πώς η κίνηση συνδέεται με την αντίληψη, πώς η απόφαση δεν είναι “συνταγή”, αλλά αποτέλεσμα σωστών ερεθισμάτων.
Αν το φίλτρο σου είναι: “ο παίκτης πρέπει να υπακούει στο πλάνο”, θα κρατήσεις μόνο τα σχήματα και θα χάσεις το κομμάτι της απόφασης.
Αν το φίλτρο σου είναι: “ο παίκτης πρέπει να μπορεί να λύνει προβλήματα”, θα επενδύσεις στο πώς στήνεις καταστάσεις που τον αναγκάζουν να επιλέξει.
Παράδειγμα 3: Φυσική κατάσταση (ενδυνάμωση / ταχυδύναμη / αντοχή)
Ακούς ιδέες για ποιότητα, μικρές “δόσεις”, συγκεκριμένο στόχο, μέτρηση και προοδευτικότητα.
Αν το φίλτρο του περιβάλλοντος είναι: “να τους δω να λιώνουν για να πιστέψω ότι κάναμε δουλειά”, τότε καταλήγεις σε προπόνηση-βιτρίνα, όχι προπόνηση-απόδοση.
Και κάπως έτσι, δύο προπονητές πήραν την ίδια πληροφορία — αλλά ο ένας την έκανε εργαλείο, ο άλλος την πέταξε ουσιαστικά στα σκουπίδια!!!
Η άβολη ερώτηση
Αν όλα αυτά ισχύουν, πόσοι προπονητές έχουν κολλήσει όχι επειδή δεν έχουν γνώσεις αλλά επειδή τα φίλτρα τους δεν τους αφήνουν να τις χρησιμοποιήσουν;
Και κάτι ακόμα πιο σημαντικό:
Αν η μάθηση περνάει μέσα από βιογραφία και πλαίσιο, μήπως η ανάπτυξη προπονητών πρέπει να ασχολείται λιγότερο με “περισσότερο περιεχόμενο” και περισσότερο με ξεκαθάρισμα πεποιθήσεων και διαχείριση περιβάλλοντος;
Πρακτικό εργαλείο: “Έλεγχος φίλτρων” (2 λεπτά πριν απορρίψεις μια ιδέα)
Πριν πεις “αυτό δεν κάνει για μένα”, κάνε έναν γρήγορο έλεγχο:
1. Έλεγχος ταυτότητας: Μήπως η ιδέα με “απειλεί”; Μήπως με βάζει να ξανασκεφτώ ποιος είμαι ως προπονητής;
2. Έλεγχος περιβάλλοντος: Ποιος θα αντιδράσει αν το εφαρμόσω; Γονείς; διοίκηση; σύλλογος; ο ίδιος ο αθλητής;
3. Έλεγχος ρίσκου: Τι φοβάμαι ότι θα φανεί αν δεν πετύχει στην πρώτη εβδομάδα;
4. Έλεγχος κριτηρίου επιτυχίας: Πώς θα το κρίνω αν “πέτυχε”; Με ποιον δείκτη; Τι θα μετρήσω;
5. Έλεγχος πιλοτικής εφαρμογής: Ποιο είναι το μικρότερο “πείραμα” που μπορώ να κάνω χωρίς να τινάξω το πρόγραμμα στον αέρα;
Αν δεν μπορείς να απαντήσεις, πολλές φορές δεν απορρίπτεις την ιδέα.
Απλώς προστατεύεις το υπάρχον μοντέλο γιατί σου είναι οικείο.
Τελικά αυτό που έχει σημασία για το ελληνικό τένις ποιο είναι;
Η μάθηση του προπονητή δεν είναι θέμα περισσότερων ασκήσεων, περισσότερων μαθημάτων ή περισσότερων πιστοποιήσεων.
Είναι θέμα να καταλάβουμε γιατί υιοθετούμε, προσαρμόζουμε ή απορρίπτουμε ιδέες από την αρχή.
Οπότε, η ερώτηση προς εσένα είναι απλή αλλά καθόλου άνετη:
Ποια είναι τα φίλτρα που διαμορφώνουν το coaching σου — και ποια σε κρατούν πίσω;
Το ελληνικό τένις δεν έχει έλλειψη από ασκήσεις.
Έχει έλλειψη από πλαίσια προπονητικής σκέψης.
Έχει έλλειψη από προπονητές που μπορούν να εξηγήσουν:
- γιατί ο παίκτης “σπάει” υπό πίεση, ενώ στην τροφοδοσία ή στο hitting του προπονητή πετάει
- γιατί το forehand “δουλεύει” στην άσκηση και εξαφανίζεται στο ματς
- γιατί το footwork δείχνει ΟΚ στα Shadow, αλλά καταρρέει όταν το incoming ball είναι απρόβλεπτο
- γιατί η απόφαση αργεί, ενώ η τεχνική “φαίνεται σωστή”
Αν δεν καταλάβεις τη μάθηση, καταλήγεις να κυνηγάς συμπτώματα.
Και τα συμπτώματα είναι ο καλύτερος πελάτης της “συνταγής” που χρησιμοποιείς.
Το τένις δεν χρειάζεται άλλους προπονητές που “τρέχουν” ένα πρόγραμμα.
Χρειάζεται προπονητές που διαβάζουν το σύστημα και χτίζουν λύσεις.
Οι συνταγές είναι εύκολες.
Η κατανόηση ειδικά των νέων ιδεών είναι η επένδυση.
Οι συνταγές σε κάνουν εξαρτημένο.
Η κατανόηση σε κάνει επικίνδυνα καλό.
Οπότε, ας το πω όπως το εννοώ:
Οι ασκήσεις δεν φτιάχνουν σπουδαίους προπονητές.
Η κατανόηση της μάθησης τους κάνει καλύτερους.
Και αν θέλουμε το επίπεδο να ανέβει πραγματικά, πρέπει να σταματήσουμε να μοιράζουμε “φούρνους μικροκυμάτων” για ‘’ξανά-ζεστάνουμε το φαγητό’’ και να αρχίσουμε να χτίζουμε “κουζίνες”.
Γιατί το άθλημα — και οι αθλητές μας — χρειάζονται περισσότερους σεφ!!!
| Δημήτριος Κ. Καναβαράκης Προπονητής Τένις Α΄ Επιπέδου – Γενική Γραμματεία Αθλητισμού (Γ.Γ.Α.). Κωδικός Μητρώου: Κ379. Εκπαίδευση:
Προπονητική Διαδρομή:
Εξειδίκευση:
Επιμορφωτική Δράση:
Συνεργασία με αθλητές/τριες: Μερικοί από τους αθλητές-αθλήτριες μου που έχει συνεργαστεί, είτε σαν προπονητής, είτε σαν γυμναστής, είτε και τα δύο ταυτόχρονα: Καλοβελώνης Μάρκος, Γερασίμου Άννα, Ξυλάς Γιάννης, Σκορίλας Αλέξανδρος, Μίκος Κωνσταντίνος, Σχοινάς Στέφανος, Κυπριώτης Βαγγέλης, Γκλαβάς Χρήστος, Ταράσης Γιώργος, Λυμπέρης Άρης, Χαϊδεμένος Γιώργος, Τσεκούρας Πάνος, Σημαιοφορίδης Χάρης , Καλαιτζάκης Αντώνης, Μαρκαντωνάκης Αντώνης, Αργυροκαστρίτη Μαριάννα, Καρβούνη Βασιλική, Πετρουλά Δανάη, Μαρκεζίνη Ιωάννα, Αρκαδιανού Άννα, Λουκαρέας Δημήτρης, Τριάντης Βαγγέλης, Φούζας Χάρης, Γραμματικάκης Πάνος, Καναβαράκη Ραφαέλα, Γκλαβά Αγγελίνα, Νικολούδης Χρήστος, Λαφαζάνος Άρης, Παναγιώτου Άρης, Τσεκούρα Έλενα, Κουμουτσέα Δήμητρα, Ρεντούμη Μαρία κ.α. Επαγγελματικές Συνδέσεις:
|
 |
Ακολουθήστε το tennisnews.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις από το Τένις στην Ελλάδα.
